Logo tenantuPilotBSPWiedza, analizy i operacje BSP
Strefa współpracyOferta operacyjnaEdukacja
Strefa współpracy
Logo tenantuPilotBSPWiedza, analizy i operacje BSP
Strefa współpracyOferta operacyjnaEdukacja
Strefa współpracy

Jak uzyskać certyfikat kompetencji pilota BSP? A1/A3, A2 i STS krok po kroku

Opublikowany
Blog
Wyświetleń: 18
6 min czytania

Jeżeli szukasz informacji o tym, jak uzyskać certyfikat kompetencji pilota BSP, najpierw trzeba ustalić, jakiego dokumentu rzeczywiście potrzebujesz.

Jeżeli szukasz informacji o tym, jak uzyskać certyfikat kompetencji pilota BSP, najpierw trzeba ustalić, jakiego dokumentu rzeczywiście potrzebujesz.

W przepisach dotyczących dronów funkcjonuje kilka różnych dokumentów potwierdzających wiedzę i kompetencje pilota BSP. Nie każdy z nich jest „certyfikatem”, a wybór właściwej ścieżki zależy przede wszystkim od rodzaju planowanych operacji, używanego BSP i kategorii, w której chcesz wykonywać loty.

W praktyce najczęściej chodzi o jedną z trzech ścieżek:

  • A1/A3 – podstawowa ścieżka w kategorii otwartej,
  • A2 – certyfikat kompetencji pilota BSP w podkategorii A2,
  • STS-01 lub STS-02 – kompetencje potrzebne do operacji według scenariuszy standardowych w kategorii szczególnej.

W tym przewodniku wyjaśniamy różnice i pokazujemy, co zrobić krok po kroku.

Nie wiesz, czego potrzebujesz?

Zamiast wybierać egzamin na podstawie samej nazwy, zacznij od określenia rodzaju operacji, które chcesz wykonywać.

Sprawdź swoją ścieżkę kompetencji


Najważniejsze: A1/A3, A2 i STS to nie jest to samo

Potocznie mówi się o „certyfikacie na drona” albo „uprawnieniach na drona”. Z punktu widzenia przepisów warto jednak rozróżnić konkretne dokumenty.

Ścieżka

Dokument / rezultat

Główne zastosowanie

A1/A3

dowód zaliczenia szkolenia i egzaminu online

podstawowe operacje w kategorii otwartej

A2

certyfikat kompetencji pilota BSP

operacje w podkategorii A2 kategorii otwartej

STS

certyfikat wiedzy teoretycznej oraz wymagane przygotowanie praktyczne

operacje według STS-01 lub STS-02 w kategorii szczególnej

ULC wyraźnie rozróżnia dowód A1/A3 od certyfikatu kompetencji pilota BSP A2.

Źródło: Urząd Lotnictwa Cywilnego – kategoria otwarta
https://ulc.gov.pl/drony/kategoria-otwarta-informacje

To ważne również z innego powodu: sam dokument pilota nie oznacza jeszcze, że każdą operację można wykonać legalnie. Znaczenie mają także parametry operacji, właściwa kategoria, BSP, przestrzeń powietrzna, strefy geograficzne oraz obowiązki operatora SBSP

1. A1/A3 – podstawowa ścieżka pilota BSP

A1/A3 jest najczęstszym punktem wejścia do systemu kompetencji pilota BSP w kategorii otwartej.

Szkolenie i egzamin realizowane są online w systemie właściwym dla ULC. Egzamin A1/A3 obejmuje 40 pytań wielokrotnego wyboru, a do jego zaliczenia wymagane jest uzyskanie co najmniej 75% poprawnych odpowiedzi.

Źródło:
https://ulc.gov.pl/drony/kategoria-otwarta-informacje

Po pozytywnym zakończeniu procesu uzyskujesz dowód zaliczenia szkolenia i egzaminu online A1/A3.

Czego uczy A1/A3?

Zakres obejmuje m.in.:

  • bezpieczeństwo lotnicze,
  • podstawowe przepisy dotyczące operacji SBSP,
  • ograniczenia korzystania z przestrzeni powietrznej,
  • procedury operacyjne,
  • ogólną wiedzę o systemach BSP,
  • ograniczenia możliwości człowieka,
  • bezpieczeństwo,
  • ochronę prywatności i danych.

A1/A3 nie jest jednak uniwersalnym „prawem do latania każdym dronem wszędzie”.

Podkategorie A1 i A3 mają określone ograniczenia dotyczące m.in. ludzi, miejsca wykonywania operacji i rodzaju BSP. Kategoria otwarta pozostaje kategorią operacji niskiego ryzyka.

Kiedy A1/A3 może Ci wystarczyć?

Jeżeli Twoje planowane operacje mieszczą się w odpowiedniej części kategorii otwartej i nie potrzebujesz korzystać z możliwości właściwych dla A2 lub kategorii szczególnej.

Jeżeli natomiast chcesz wykonywać operacje bliżej osób postronnych przy użyciu odpowiedniego BSP klasy C2, kolejnym krokiem może być A2.

2. Jak uzyskać certyfikat kompetencji pilota BSP A2?

To właśnie w przypadku A2 określenie „certyfikat kompetencji pilota bezzałogowego statku powietrznego” jest właściwą nazwą dokumentu.

A2 jest częścią kategorii otwartej, ale wymaga dodatkowego przygotowania ponad A1/A3.

Co daje A2?

Podkategoria A2 jest przeznaczona do operacji wykonywanych bliżej osób postronnych niż w A3.

Dla BSP klasy C2 podstawowa minimalna odległość pozioma od osób postronnych wynosi 30 m, a przy wykorzystaniu przewidzianej funkcji ograniczenia prędkości może zostać zmniejszona do 5 m. Nadal nie oznacza to możliwości swobodnego przelatywania nad osobami postronnymi.

Źródło:
https://www.easa.europa.eu/en/domains/drones-air-mobility/operating-drone/open-category-low-risk-civil-drones

A2 nie jest więc po prostu „wyższym poziomem A1/A3”. Jest kompetencją powiązaną z konkretnym sposobem wykonywania operacji.

A2 krok po kroku

Krok 1. Uzyskaj A1/A3

Przed uzyskaniem A2 musisz posiadać wymaganą podstawę A1/A3.

Jeżeli dopiero zaczynasz, od tego należy rozpocząć.

Krok 2. Wykonaj samokształcenie praktyczne

A2 wymaga wykonania praktycznego samokształcenia.

Nie chodzi wyłącznie o „wylatanie określonej liczby godzin”. Celem jest zdobycie umiejętności pozwalających bezpiecznie przygotować i wykonać operację BSP.

EASA wskazuje w tym zakresie m.in. przygotowanie operacji, ocenę miejsca lotu, uwzględnienie właściwości BSP, ograniczeń stref geograficznych oraz praktyczne wykonywanie manewrów i procedur.

Źródło:
https://www.easa.europa.eu/en/document-library/easy-access-rules/online-publications/easy-access-rules-unmanned-aircraft-systems

Pilot składa następnie odpowiednie oświadczenie o odbyciu samokształcenia praktycznego.

Krok 3. Przygotuj się do dodatkowego egzaminu A2

Dodatkowy egzamin A2 obejmuje przede wszystkim trzy obszary:

  • meteorologię,
  • osiągi systemu BSP w locie,
  • techniczne i operacyjne środki ograniczające ryzyko na ziemi.

Egzamin A2 obejmuje co najmniej 30 pytań testowych, a wymagany próg zaliczenia wynosi 75%.

Źródło:
https://ulc.gov.pl/drony/prowadzenie-szkolen/informacja-o-przeprowadzaniu-egzaminow-teoretycznych-przez-wyznaczone-podmioty

Krok 4. Zdaj egzamin A2

Egzamin może być przeprowadzany przez właściwie wyznaczony podmiot, zgodnie z obowiązującymi zasadami nadzoru nad egzaminem.

Możliwa jest forma stacjonarna, a przy spełnieniu wymagań dotyczących nadzorowania egzaminu również forma online.

Źródło:
https://www.easa.europa.eu/en/document-library/easy-access-rules/online-publications/easy-access-rules-unmanned-aircraft-systems

Krok 5. Uzyskaj certyfikat kompetencji A2

Po spełnieniu wymaganych warunków i prawidłowym przekazaniu informacji do systemu właściwego dla ULC kompetencja zostaje odnotowana, a dokument może być dostępny w profilu pilota.

Chcesz uzyskać A2?

Najpierw sprawdź, czy masz wymagane podstawy i czy A2 rzeczywiście odpowiada rodzajowi operacji, które planujesz.

Sprawdź wymagania A2

Oceń przygotowanie do egzaminu A2

Sprawdź aktualny status i dostępność egzaminów

3. A2 czy STS – co wybrać?

To jedno z częstszych miejsc, w których piloci BSP wybierają ścieżkę na podstawie nazwy dokumentu zamiast na podstawie planowanej operacji.

Najprościej:

A2 należy do kategorii otwartej.

STS należy do kategorii szczególnej.

Jeżeli planowana operacja mieści się w kategorii otwartej, nie ma powodu przechodzić do kategorii szczególnej tylko dlatego, że STS wydaje się „wyższym uprawnieniem”.

Z drugiej strony A2 nie zastępuje kompetencji wymaganych dla STS.

Najpierw należy zadać pytanie:

Jaką operację chcę wykonywać?

Dopiero potem:

Jakich kompetencji potrzebuję?

4. Czym są STS-01 i STS-02?

STS to europejskie scenariusze standardowe funkcjonujące w kategorii szczególnej.

Obecnie dwa podstawowe scenariusze to:

STS-01

Operacje:

  • w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS,
  • nad kontrolowanym obszarem naziemnym,
  • który może znajdować się w środowisku zaludnionym,
  • z użyciem UAS spełniającego wymagania scenariusza, w standardowym wariancie klasy C5.

STS-02

Operacje:

  • poza zasięgiem widoczności wzrokowej BVLOS,
  • nad kontrolowanym obszarem naziemnym,
  • w środowisku słabo zaludnionym,
  • w standardowym wariancie z UAS klasy C6,
  • z dodatkowymi wymaganiami właściwymi dla operacji BVLOS, w tym dotyczącymi obserwatorów przestrzeni powietrznej tam, gdzie scenariusz tego wymaga.

Tak zakres STS-01 i STS-02 określają aktualne przepisy EASA.

Źródło:
https://www.easa.europa.eu/en/document-library/easy-access-rules/online-publications/easy-access-rules-unmanned-aircraft-systems

Ważne: egzamin STS to nie cały proces

To jedna z najważniejszych różnic względem potocznego rozumienia „uprawnień dronowych”.

Zdanie samego egzaminu teoretycznego STS nie oznacza jeszcze ukończenia całej ścieżki wymaganej do wykonywania operacji STS.

ULC wskazuje wprost, że dla legalnego wykonywania operacji według STS pilot musi spełnić wymagania dotyczące zarówno:

  1. egzaminu teoretycznego, jak i
  2. szkolenia praktycznego oraz oceny umiejętności praktycznych.

Dopiero łączne spełnienie tych wymagań tworzy właściwą warstwę kompetencji pilota dla danego scenariusza.

Źródło:
https://ulc.gov.pl/drony/prowadzenie-szkolen/egzaminowanie-i-szkolenie-do-sts

5. Jak wygląda egzamin teoretyczny STS?

Warunkiem wejściowym do ścieżki jest posiadanie kompetencji A1/A3.

Jeżeli kandydat posiada już A2, zakres egzaminu może być krótszy.

Według aktualnych informacji ULC:

  • dla posiadacza A2 egzamin STS obejmuje co najmniej 30 pytań,
  • dla osoby posiadającej A1/A3 bez A2 – co najmniej 40 pytań,
  • wymagane jest co najmniej 75% poprawnych odpowiedzi.

Źródło:
https://ulc.gov.pl/drony/prowadzenie-szkolen/egzaminowanie-i-szkolenie-do-sts

Zakres może obejmować m.in.:

  • przepisy lotnicze,
  • ograniczenia możliwości człowieka,
  • procedury operacyjne,
  • środki ograniczające ryzyko na ziemi,
  • ogólną wiedzę o systemach BSP,
  • meteorologię,
  • osiągi systemu BSP,
  • środki ograniczające ryzyko w powietrzu.

Jeżeli posiadasz A2, część tych zagadnień została już zweryfikowana wcześniej, stąd inny zakres egzaminu.